Psychosociaal wetenschappelijk onderzoek – Eenzaamheid van mantelzorgers

“Drie onderzoeksvragen stonden centraal. Eén, hoe zit dat met die eenzaamheid bij mantelzorgers voor personen met dementie? Is dat een ding? (Spoiler alert, het antwoord is JA). En wat zijn de cijfers daarachter? Wat is de ervaring van eenzaamheid volgens de mantelzorgers? Een tweede was gericht op wat de noden zijn rond eenzaamheid bij mantelzorgers voor personen met dementie. En het derde luik ging over hoe we deze groep mantelzorgers gepast kunnen ondersteunen.”

Psychosociaal wetenschappelijk onderzoek - Eenzaamheid van mantelzorgers

uIT DE KENNISAGENDA

In oktober 2026 publiceerden we onze kennisagenda met de top 10 van belangrijkste vragen voor psychosociaal wetenschappelijk onderzoek naar dementie en dementiezorg. Samen met Stopalzheimer lanceerden we daarna drie oproepen voor onderzoeksvoorstellen van Belgische universiteiten en hogescholen, die telkens op veel respons konden rekenen. Enkele projecten worden door Stopalzheimer gefinancierd. 

Eenzaamheid van mantelzorgers

Vorige maand publiceerden we onze nieuwe kennisagenda, met daarin vragen voor psychosociaal wetenschappelijk onderzoek over dementie en dementiezorg. Samen met Stichting Alzheimer Onderzoek werd nu ook een oproep gelanceerd naar onderzoeksvoorstellen van Belgische universiteiten en hogescholen. Onze vorige oproep kende ondertussen een succes, en een aantal projecten wordt gefinancierd door Stichting Alzheimer Onderzoek. 

Eenzaamheid bij mantelzorgers voor personen met dementie, is een onderzoek van het Thomas More hogeschool. We spraken erover met Hannelore Stegen. Zij studeerde agogische wetenschappen aan de VUB en doctoreerde er enkele jaren geleden op onderzoek naar eenzaamheid bij zestigplussers zonder kinderen. Is er een verschil tussen ouderen met en zonder kinderen op vlak van eenzaamheid? Spoiler alert, het antwoord is nee.

Haar collega Monica Wouters is ook betrokken bij het onderzoek rond eenzaamheid bij mantelzorgers voor personen met dementie. Zij studeerde sociaal-economische wetenschappen aan UAntwerpen en heeft expertise rond onder meer het thema zorgzame buurten.

Voor het project van Stichting Alzheimer Onderzoek nemen ze specifiek de eenzaamheid bij mantelzorgers voor personen met dementie onder de loep. Na een korte literatuurstudie (mantelzorg is immers een thema waar ze al lang mee bezig zijn) hebben ze bestaande cijferdata geanalyseerd en focusgroepen georganiseerd, zowel met professionals in het werkveld als met mantelzorgers voor personen met dementie zelf. 

Drie onderzoeksvragen stonden centraal. Eén, hoe zit dat met die eenzaamheid bij mantelzorgers voor personen met dementie? Is dat een ding? (Spoiler alert, het antwoord is JA). En wat zijn de cijfers daarachter? Wat is de ervaring van eenzaamheid volgens de mantelzorgers? Een tweede was gericht op wat de noden zijn rond eenzaamheid bij mantelzorgers voor personen met dementie. En het derde luik ging over hoe we deze groep mantelzorgers gepast kunnen ondersteunen.

Het wetenschappelijk eindrapport is klaar en terug te vinden op hun website. Er werden ook persona’s gemaakt, fictieve profielen van mogelijke mantelzorgers van iemand met dementie, die het thema laagdrempeliger bespreekbaar kunnen maken, en dit op basis van het verzamelde onderzoeksmateriaal. Tot slot wordt nog een beleidsbrief opgemaakt: hoe kunnen zowel praktijk als beleid (lokaal, Vlaams) inzetten op dit thema?

Twee glimlachende vrouwen die op een laag stenen muurtje voor een heg zitten.

Foto: v.l.n.r. Hannelore Stegen en Monica Wouters