Leven
LEVEN
Preventie
Preventiecampagne ‘2 voor de prijs van 1
Een gezonde leefstijl kan het risico op dementie verminderen. Volgende factoren leiden tot een betere hersengezondheid. Ze zijn ook goed voor een betere cardiovasculaire gezondheid:
Het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen lanceerde de campagne ‘2 voor de prijs van 1’: wat goed is voor je hart, is goed voor je hersenen. Meer aandacht voor een leefstijl die goed is voor de hersenen en het risico op dementie kan verkleinen, kan dus voor heel wat mensen een verschil maken.
Een hersengezonde leefstijl is belangrijk
Er is de laatste jaren meer aandacht voor preventie van hersenziekten. Hoge leeftijd blijft de belangrijkste factor in het ontwikkelen van dementie, maar uit onderzoek blijkt steeds meer dat tot wel 45% van dementie met leefstijl te maken heeft.
De website www.2voordeprijsvan1.be verzamelt campagnemateriaal en informatie over hersengezondheid. Het is een campagne van het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen in samenwerking met Alzheimer Liga Vlaanderen, Baluchon Alzheimer, Dag van de Zorg, Departement Zorg, Samen voor Dementie, Stichting Alzheimer Onderzoek, Vlaams Instituut Gezond Leven en Vlaams Apothekers Netwerk.
Wil je de campagne mee bekendmaken?
Gebruik dan het campagnemateriaal via de campagnewebsite ‘2 voor de prijs van 1’.
Via onze webshop kan je affiches, flyers en kaartjes bestellen.
Juridische aspecten
Dementie brengt heel wat juridische vraagstukken met zich mee. Wettelijke bepalingen hebben grote invloed op het dagelijkse leven van personen met dementie en hun mantelzorgers.
Aanstellen van een bewindvoerder
Dit gebeurt wanneer de persoon met dementie niet langer in staat is zijn eigen zaken te regelen, om zowel de persoon als zijn vermogen te beschermen.
Beheer van goederen
Lastgeving of bewindvoering helpen om financiële uitbuiting of slechte beslissingen te voorkomen. Lastgeving is flexibel en geschikt voor de beginfase. Bewindvoering geeft meer bescherming bij gevorderde dementie.
Bescherming tegen mis(be)handeling
Professionals kunnen bij VLOCO terecht voor informatie en advies wanneer zij geconfronteerd worden met (een vermoeden van) ouderenmis(be)handeling.
Gedwongen opname
Dit kan via een verzoek bij de vrederechter, onder strikte voorwaarden om misbruik te voorkomen. Het kan alleen in een erkende instelling. Er bestaan zowel gewone als spoedprocedures om opname snel en doeltreffend indien nodig te regelen.
Medische keuzes en euthanasie
Bepaalde medische behandelingen kunnen geweigerd worden. Een euthanasieverzoek kan ingediend worden, mits aan wettelijke eisen is voldaan.
Nalatenschap en schenkingen
Dit zijn twee principes die gerespecteerd zouden moeten worden: de persoon moet wilsbekwaam zijn en zelf het initiatief nemen. Bij bewindvoering moet de vrederechter toestemming geven voor het maken van een testament of schenking en bij misbruik kan deze ingrijpen. Sinds 2014 is een plaatsvervangende schenking mogelijk wanneer er eerder een duidelijke wil tot schenken is geuit.
Rijgeschiktheid
Direct na de diagnose beoordeelt de behandelende arts de rijgeschiktheid en blijft dit voortdurend evalueren. Het Centrum voor Rijgeschiktheid en Voertuigaanpassing (CARA) voert testen uit en geeft rijgeschiktheidsattesten af. Deze kunnen een beperkingen bevatten zoals een specifiek type voertuig, die een aantal beperkingen kunnen bevatten zoals een bepaald gebied of tijdstrip van de dag.
Vertrouwenspersoon
In de mate van het mogelijke wordt iedere beschermde persoon door een vertrouwenspersoon bijgestaan. Die legt de brug tussen de persoon met dementie en de bewindvoerder. Hij waakt over de persoonlijke noden en het welzijn van de persoon met dementie en heeft een controlefunctie.
Zorgvolmacht
Dit document geeft iemand de bevoegdheid om in jouw naam beslissingen te nemen als je dat zelf niet meer kunt, als je op een later moment wilsonbekwaam wordt. De handelingen die de volmachtnemer kan verrichten zijn het beheer van financiën, maar ook beslissingen over zorg en welzijn. De zorgvolmacht moet schriftelijk worden opgesteld en in een centraal register geregistreerd.
Deze juridische aspecten waarborgen mee de autonomie, veiligheid en waardigheid van personen met dementie. Voor meer informatie over beschermingsmaatregelen, ga naar onderstaande website. Je kan ook het Cera-webinar over dit onderwerp herbekijken .
Palliatieve zorg
Palliatieve zorg en dementie
Palliatieve zorg bij dementie is essentieel om de laatste fase van het leven met dementie draaglijk te maken voor alle betrokkenen. Het biedt een ondersteunend netwerk en zorgt voor een zorgzame en respectvolle benadering in deze uitdagende periode.
Wat is palliatieve zorg bij dementie?
Palliatieve zorg gaat niet alleen over sterven. Sinds 2002 definieert de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) palliatieve zorg als een benadering die de kwaliteit van leven verbetert voor mensen met een levensbedreigende aandoening. Het richt zich op het verlichten van pijn en andere symptomen en biedt emotionele, sociale en spirituele ondersteuning aan zowel de persoon met dementie als zijn naasten.
Is iemand na een diagnose meteen ‘palliatief’?
Iemand na een diagnose van dementie is niet meteen palliatief. De levensverwachting bij dementie hangt af van factoren zoals het type dementie, leeftijd bij de diagnose en algemene gezondheid. Andere gezondheidsproblemen zoals diabetes en hartziekten spelen ook een rol. Recent onderzoek toont aan dat mensen met alzheimer gemiddeld iets meer dan 5 jaar leven na de diagnose, maar dit cijfer moet voorzichtig worden gehanteerd.
Impact op de omgeving
Dementie heeft een diepgaande impact op de persoon en zijn omgeving. Families en vrienden ervaren vaak anticiperende rouw, wat betekent dat ze het verlies van hun geliefde al voelen voor het daadwerkelijke overlijden. Mantelzorgers en familieleden hebben toegang nodig tot rouwbegeleiding en emotionele steun. Palliatieve zorgteams -via de netwerken palliatieve zorg of via LEIF- bieden begeleiding en ondersteuning, waardoor families beter kunnen omgaan met de zorg voor hun geliefde.
Vroegtijdige zorgplanning
Een essentieel aspect van palliatieve zorg bij dementie is vroegtijdige zorgplanning. Dit houdt in dat er in een vroeg stadium gesprekken worden gevoerd over de wensen en voorkeuren van de persoon met dementie met betrekking tot toekomstige zorg en behandelingen. Dit zorgt ervoor dat hun wensen gerespecteerd worden wanneer ze zelf niet meer in staat zijn om beslissingen te nemen.
Ga naar de richtlijn Vroegtijdige zorgplanning bij dementie.
Euthanasie bij dementie
Euthanasie is mogelijk in ons land onder strikte voorwaarden, zoals het expliciete en herhaalde verzoek van de patiënt en de aanwezigheid van ondraaglijk en uitzichtloos lijden. Voor mensen met dementie kan het moeilijk zijn om aan deze voorwaarden te voldoen, vooral in een gevorderd stadium. Daarom is het belangrijk dat mensen met dementie hun wensen vroegtijdig vastleggen in een wilsverklaring.
Palliatieve zorgteams
Deze teams bestaan uit diverse professionals zoals artsen, verpleegkundigen, maatschappelijk werkers en geestelijk verzorgers. Ze werken samen om een holistische benadering van zorg te bieden, die zowel aandacht aan fysieke als emotionele en spirituele noden besteedt. Dit helpt om een zo comfortabel en waardig mogelijk levenseinde te bieden. Hier vind je meer informatie.
Kwaliteit van leven
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) definieert kwaliteit van leven als een individuele perceptie op hun positie in het leven in de context van de cultuur en het waardesysteem waar zij in leven en in relatie met hun doelen, verwachtingen, standaarden en bezorgdheden.
Geluk en kwaliteit van leven zijn dus heel persoonlijk en subjectief. Dit betekent dat personen met dementie ook kwaliteit van leven kunnen ervaren.
Genuanceerde beeldvorming
Kwaliteit van leven gaat ook over de omgeving waarin personen met dementie zich bevinden. Daarom is een correcte beeldvorming en een correct taalgebruik belangrijk. Spreek dus over ‘een persoon met dementie’ in plaats van ‘een demente’. Focus op de mens achter de aandoening, wat bijdraagt aan een groter gevoel van waardigheid en levenskwaliteit.
Iedereen speelt graag een betekenisvolle rol in de maatschappij, ook mensen met dementie. Het is daarom essentieel om hen op zoveel mogelijk manieren te betrekken bij het dagelijks leven.
Samenleving
Het is belangrijk dat we als samenleving naar de MENS achter de aandoening kijken. Alles begint bij een correct taalgebruik. Gebruik geen kwetsende begrippen, maar woorden die genuanceerd zijn.
Het is ook belangrijk dat de samenleving een juist beeld krijgt over dementie. Daarom organiseren de Expertisecentra Dementie diverse campagnes en webinars. Ze werken samen met externe partners om een juist beeld van dementie te verspreiden.
Wat kan jij doen om de kwaliteit van leven te ondersteunen?
- Creëer betrokkenheid: Betrek de persoon zoveel mogelijk bij sociale activiteiten, zoals bij klusjes en andere dagelijkse handelingen.
- Ondersteun de autonomie: Laat de persoon met dementie zoveel mogelijk eigen keuzes maken. Geef in een verder gevorderd stadium duidelijke opties en stel ja-nee-vragen.
- Wees geduldig: Soms duurt het iets langer voor een persoon met dementie actie onderneemt, antwoordt of iets beseft.
- Wees empathisch: Dementie gaat vaak samen met een rouw- en verliesproces. Empathie zorgt voor meer begrip.
- Zet in op talenten: Iedereen, ook personen met dementie hebben talenten. Erken deze talenten en maak er actief gebruik van.
COMMUNICEER JIJ OOK GENUANCEERD?
Voor communicatiemateriaal dat je hierbij kan helpen, ga naar de website van de sensibiliseringscampagne ‘Vergeet dementie, onthou mens’.