FEITEN EN CIJFERS
fEITEN EN cijfers
PREVALENTIECIJFERS
- Elke 4 seconden krijgt er iemand ergens ter wereld de diagnose dementie.
- Dementie is wereldwijd de gezondheidsprioriteit nummer 1 volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).
- De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie, in ongeveer 70% van de gevallen.
Dementie in België
Vandaag telt Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest ongeveer 152.000 personen met dementie en er zullen tegen 2030 naar schatting 167.000 mensen met dementie zijn, om tegen 2035 te stijgen naar 186.000. Dit is een toename met 22%. Dementie komt ook voor bij mensen jonger dan 65 jaar. Volgens nieuw internationaal onderzoek (Hendriks, 2021) zijn er in 2025 naar schatting 4.500 personen met dementie op jonge leeftijd in het Vlaamse Gewest. Slechts 1.800 van hen hebben een formele diagnose. Dit aantal blijft stabiel, omdat de bevolking op middelbare leeftijd relatief stabiel blijft.
Leeftijd als risicofactor
Leeftijd is de belangrijkste risicofactor voor dementie. De kans neemt sterk toe naarmate men ouder wordt. Door de vergrijzing zal het aantal mensen met dementie tegen 2070 bijna verdubbelen. De maatschappelijke impact van dementie is dus enorm.
Diagnose en zorg
- Er zit vaak 1 jaar tijd tussen het optreden van de eerste symptomen en het moment waarop iemand het bespreekt met een partner of vriend.
- Het duurt gemiddeld 2 tot 3 jaar voordat de diagnose officieel wordt gesteld. Bij dementie op jonge leeftijd kan dit zelfs dubbel zo lang duren, omdat de symptomen vaak aan andere oorzaken zoals depressie of burn-out worden toegeschreven.
- Dementie treft ook de omgeving. Er zijn ongeveer 3 keer zoveel mantelzorgers betrokken als het aantal mensen met dementie zelf.
- 70% van de mensen met dementie woont thuis en wordt door hun naaste familie of omgeving verzorgd.
| Jaar | Vlaanderen | Brussel | Wl + D | Totaal B |
|---|---|---|---|---|
| 2010 | 97170 | 15306 | 52230 | 164706 |
| 2015 | 112184 | 16019 | 57052 | 185705 |
| 2020 | 125154 | 16092 | 61156 | 202402 |
| 2025 | 136254 | 15967 | 64517 | 216658 |
| 2030 | 150337 | 16758 | 71317 | 238411 |
| 2035 | 168634 | 18066 | 80970 | 267670 |
| 2040 | 191134 | 19778 | 92225 | 303136 |
| 2045 | 216998 | 21372 | 100371 | 332143 |
| 2050 | 236021 | 22903 | 105590 | 356514 |
| 2055 | 236880 | 24586 | 111415 | 372880 |
| 2060 | 241194 | 26120 | 114948 | 382262 |
| 2065 | 245248 | 27585 | 118716 | 391548 |
| 2070 | 254152 | 28783 | 123020 | 406046 |
Gebruikte methodologie
De cijfers zijn op de bevolkingsvooruitzichten van StatBel gebaseerd. Op deze bevolkingsprognose is het risicomodel van Alzheimer Europe toegepast waarbij rekening werd gehouden met leeftijd en geslacht van de inwoners.
Er is in deze berekening uitgegaan van een gelijkblijvend risico. Twee ontwikkelingen kunnen daar invloed op hebben. Via investeren in preventie en gezonde leefstijl op middelbare leeftijd (40-75 jaar) zou de prevalentie beduidend lager kunnen liggen dan de cijfers hier aangehaald. We weten ook dat mensen met een niet-westerse etniciteit een hoger risico op dementie lopen. Vlaamse gemeenten waar onder de ouderen sprake is van een diverse bevolkingssamenstelling zullen daardoor met hogere aantallen personen met dementie geconfronteerd worden. De bevolkingsprognoses houden geen rekening met de ontwikkeling van (super)diversiteit.
Informatie over dementie in België vind je op de interactieve kaart die de prevalentiecijfers weergeeft. Bekijk hier de kaart van België.
Dreigende crash voor ouderenzorg
De demografische tijdbom tikt. We evolueren naar een steeds zwaarder onevenwicht tussen de actieve beroepsbevolking en het aantal ouderen. Tegen 2040 zijn er 25% meer ouderen dan nu. De kloof tussen de zorgvraag en het zorgaanbod wordt alleen maar groter. We dreigen af te stevenen op een ethisch fiasco, alleen ontbreekt de ‘sense of urgency’. Het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen trekt in zijn rapport aan de alarmbel. Het is geschreven vanuit het perspectief van dementiezorg, maar de conclusie geldt ook voor de hele ouderenzorg.