Mantelzorg en incontinentie bij thuiswonende personen met dementie
HOGENT voerde een psychosociaal onderzoek naar incontinentiezorg bij mensen met dementie. De auteurs geven praktische tips en ondersteuning voor mantelzorgers aan de hand van vijf fictieve personen. De resultaten tonen hoe complex deze zorg is en welke impact ze heeft op mantelzorgers. Zorg voor incontinentie bij dementie vraagt begrip en kennis.
Waarom incontinentie vaak voorkomt bij dementie
Incontinentie komt vaak voor bij mensen met dementie. Het risico op urineverlies is drie keer groter, op stoelgangverlies zelfs vier keer. Dit probleem raakt niet alleen het lichaam, maar ook waardigheid en intimiteit. Incontinentie is vaak het gevolg van meerdere factoren die elkaar beïnvloeden: een afname van het lichamelijk functioneren, verwarring over de locatie of het gebruik van het toilet, verminderde motivatie of aandacht, of simpelweg de onmogelijkheid om tijdig hulp te vragen. Wanneer een persoon met dementie de controle over urine of ontlasting verliest, heeft dat verstrekkende gevolgen. Niet alleen voor henzelf, maar ook voor wie dag in dag uit voor hen zorgt.
De impact op mantelzorgers
Mantelzorgers staan voor een zware taak. Ze helpen bij toiletbezoek, incontinentiemateriaal, hygiëne en huidzorg. Dat is fysiek belastend en emotioneel zwaar. Dementie maakt het extra moeilijk door geheugenverlies, verwarring en verminderde communicatie. Incontinentiezorg betekent in de praktijk het helpen bij incontinentiemateriaal, toiletbezoek, vervangen, zorgen voor hygiëne en huidzorg en omgaan met weerstand of onbegrip van de persoon met dementie. Deze zorg is intensief, fysiek belastend en emotioneel zwaar.
Hoe omgaan met deze zorg?
Het vergt niet alleen geduld en uithoudingsvermogen, maar ook het vermogen om telkens weer respectvol en liefdevol te handelen in situaties die vaak ongemakkelijk of zelfs pijnlijk kunnen zijn. Daarnaast kan de intieme aard van deze zorg de relatie tussen mantelzorger en de persoon met dementie onder druk zetten. De zorg vraagt geduld, respect en liefde. Het kan de relatie onder druk zetten en gevoelens van schaamte of frustratie oproepen. Toch ervaren mantelzorgers ook voldoening als ze comfort bieden en waardigheid bewaren.
Het onderzoek werd mogelijk gemaakt met financiering van de Stichting Alzheimer Onderzoek en steunde op onze Kennisagenda.
Ga naar de website van HOGENT en lees de praktische tips in de brochure.
