Dementie in zorgopleidingen
uIT DE KENNISAGENDA
In november 2023 publiceerden we onze kennisagenda met de top 10 van belangrijkste vragen voor psychosociaal wetenschappelijk onderzoek naar dementie en dementiezorg. Samen met Stichting Alzheimer Onderzoek lanceerden we daarna twee oproepen voor onderzoeksvoorstellen van Belgische universiteiten en hogescholen, die telkens op veel respons konden rekenen. Enkele projecten worden door Stichting Alzheimer Onderzoek gefinancierd.
We zetten twee projecten in de kijker: ‘Van leslokaal naar werkvloer’ van HIVA (KU Leuven) en ‘Persoonsgerichte educatie in de praktijk van gezondheidszorgopleidingen (PEP)’ van de vakgroep Gerontologie van de Vrije Universiteit Brussel. Beide onderzoeken bekijken hoe dementie en dementiezorg als thema’s in de Vlaamse zorgopleidingen (zoals verpleegkunde, ergotherapie, …) aanwezig zijn, en wat daar de sterktes van zijn en mogelijke verbeteringen.
Hoewel de onderzoekers hun voorstellen onafhankelijk indienden, zochten ze na de goedkeuring meteen de samenwerking op. Zo versterken ze de synergie tussen beide projecten en vermijden ze overlap.
Het PEP-project van de VUB richt zich op persoonsgerichte educatie in de praktijk. Persoonsgerichte zorg geldt als de gouden standaard in dementiezorg, maar blijkt niet altijd eenvoudig toepasbaar. Daarom is het cruciaal dat toekomstige zorgprofessionals hier goed op voorbereid zijn. Het onderzoek bekijkt hoe Vlaamse initiële opleidingen in zorg en welzijn hiermee omgaan: wat zijn de kansen? Wat zijn de barrières? Daarbij komen alle opleidingsniveaus aan bod, van logistiek assistent tot master in de geneeskunde. Onderzoeker Ine Declercq (VUB) leidt het project. Zij is psychologe en maakt een proefschrift over depressie in woonzorgcentra. Ze is betrokken bij divers onderzoek waarbij telkens het welbevinden van ouderen centraal staat. Verder zijn Patricia De Vriendt, Ellen Gorus, Christel Geerts, Stijn De Baets (VUB) betrokken bij het PEP-project.
Het HIVA-project (KU Leuven) gaat ook over persoonsgerichte zorg, maar zoomt in op de overgangsfase tussen opleiding en werk, namelijk de stageperiode. Hoe en wanneer slaagt de student erin om dat wat de opleiding hem/haar meegeeft, in de stage vast te houden en toe te passen? Ook wanneer de praktijkcontext dit bemoeilijkt – bijvoorbeeld door een andere organisatiecultuur of een sterk taakgerichte aanpak. Het onderzoek richt zich op studenten verzorging, zorgkunde, verpleegkunde en ergotherapie. Het project verzamelt ervaringen van zowel stagiairs als stagementoren, vanuit de opleiding én vanuit de zorgorganisatie. Lode Vermeersch, onderzoeksleider bij HIVA, coördineert het project. Hij heeft een achtergrond in educatiewetenschappen en culturele studies. Ook Liesbeth Op de Beeck en Jana Verstraete dragen bij vanuit HIVA aan deze studie.
Na de zomermaanden mogen we de eerste resultaten verwachten. De projecten zelf lopen tot september 2026.
Foto: Lode Vermeersch, Liesbeth Op de Beeck, Patricia De Vriendt en Ine Declercq (van links naar rechts)
Stopalzheimer-congres
Op 21 september 2026 organiseert Stichting Alzheimer Onderzoek in samenwerking met het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen en de Alzheimer Liga Vlaanderen het Stopalzheimer-congres over psychosociaal dementieonderzoek en preventie. Het evenement vindt plaats in het Belgisch Stripmuseum in Brussel en brengt onderzoekers, zorgverleners en beleidsmakers samen. De onderzoeksonderwerpen die uiteengezet worden, komen uit de kennisagenda van Expertisecentrum Dementie Vlaanderen. Lees hier het programma en schrijf je in.