Prevalentiecijfers
Prevalentiecijfers
FEITEN EN CIJFERS
- Elke 4 seconden krijgt er iemand ergens ter wereld de diagnose dementie.
- Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie is dementie wereldwijd de gezondheidsprioriteit nummer één.
- De meest voorkomende vorm van dementie is de ziekte van Alzheimer, ongeveer 70% van de gevallen.
Dementie in België
Vandaag telt Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest ongeveer 151.00 personen met dementie en er zullen tegen 2030 naar schatting 166.000 mensen met dementie zijn, om tegen 2050 te stijgen naar 249.130. In Vlaanderen zet deze groei zich nog sterker door. Over een periode van tien jaar stijgt het aantal mensen met dementie er van 135.631 tot 150.214, dat is een stijging met 24%, wat neerkomt op 32.614 extra personen met dementie. Tegen 2050 verwachten we er zelfs een toename van bijna 68%, of 92.050 extra personen.
Dementie komt ook voor bij mensen jonger dan 65 jaar. Volgens internationaal onderzoek (Hendriks, 2021) zijn er in 2025 naar schatting 4.464 personen met dementie op jonge leeftijd in het Vlaamse Gewest. Slechts 1.800 van hen hebben een formele diagnose. Dit aantal blijft stabiel, omdat de bevolking op middelbare leeftijd relatief stabiel blijft.
Leeftijd als risicofactor
Leeftijd is de belangrijkste risicofactor voor dementie. De kans neemt sterk toe naarmate men ouder wordt.
Diagnose en zorg
- Er zit vaak 1 jaar tijd tussen het optreden van de eerste symptomen en het moment waarop iemand het bespreekt met een partner of vriend.
- Het duurt gemiddeld 2 tot 3 jaar voordat de diagnose officieel wordt gesteld. Bij dementie op jonge leeftijd kan dit zelfs langer duren, omdat de symptomen vaak aan andere oorzaken zoals depressie of burn-out worden toegeschreven.
- Dementie treft ook de omgeving. Er zijn ongeveer drie keer zoveel mantelzorgers betrokken als het aantal mensen met dementie zelf.
- 70% van de mensen met dementie woont thuis en wordt door hun naaste familie of omgeving verzorgd.
Leven met de diagnose
Mensen met dementie leven gemiddeld zo’n 8 jaar met de aandoening. In deze periode ligt de uitdaging in het bieden van goede zorg en het waarborgen van kwaliteit van leven.
Hoewel dementie niet te genezen is, kunnen in sommige gevallen medicijnen symptomen tijdelijk verlichten. Daarnaast zijn er ook niet-medicamenteuze behandelingen beschikbaar. Er zijn ook niet-medicamenteuze behandelingen die gericht zijn op het ondersteunen van de persoon met dementie en hun omgeving.
In de vroege stadia van dementie kunnen geheugensteuntjes en trainingen helpen. Toch blijft vooral een aangepaste benadering en begeleiding van zowel de persoon met dementie als zijn omgeving essentieel.
| Jaar | Vlaanderen | Brussel | Wl + D | Totaal B |
|---|---|---|---|---|
| 2025 | 135.631 | 15.304 | 63.801 | 214.736 |
| 2030 | 150.214 | 15.923 | 70.557 | 236.695 |
| 2035 | 168.245 | 17.007 | 79.420 | 264.671 |
| 2040 | 190.185 | 18.482 | 89.789 | 298.456 |
| 2045 | 210.244 | 19.954 | 97.828 | 328.026 |
| 2050 | 227.681 | 21.449 | 104.227 | 353.357 |
Gebruikte methodologie
De cijfers zijn op de bevolkingsvooruitzichten van StatBel gebaseerd. Op deze bevolkingsprognose is het risicomodel van Alzheimer Europe toegepast waarbij rekening werd gehouden met leeftijd en geslacht van de inwoners.
Er is in deze berekening uitgegaan van een gelijkblijvend risico. Twee ontwikkelingen kunnen daar invloed op hebben. Via investeren in preventie en gezonde leefstijl op middelbare leeftijd (40-75 jaar) zou de prevalentie beduidend lager kunnen liggen dan de cijfers hier aangehaald. We weten ook dat mensen met een niet-westerse etniciteit een hoger risico op dementie lopen. Vlaamse gemeenten waar onder de ouderen sprake is van een diverse bevolkingssamenstelling zullen daardoor met hogere aantallen personen met dementie geconfronteerd worden. De bevolkingsprognoses houden geen rekening met de ontwikkeling van (super)diversiteit.
Informatie over dementie in België vind je op de interactieve kaart die de prevalentiecijfers weergeeft. Bekijk hier de kaart van België.
Dreigende crash voor ouderenzorg
De demografische tijdbom tikt. We evolueren naar een steeds zwaarder onevenwicht tussen de actieve beroepsbevolking en het aantal ouderen. Tegen 2040 zijn er 25% meer ouderen dan nu. De kloof tussen de zorgvraag en het zorgaanbod wordt alleen maar groter. We dreigen af te stevenen op een ethisch fiasco, alleen ontbreekt de ‘sense of urgency’. Het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen trekt in zijn rapport aan de alarmbel. Het is geschreven vanuit het perspectief van dementiezorg, maar de conclusie geldt ook voor de hele ouderenzorg.