Psychosociaal onderzoek – Wilsbekwaamheid in de zorgpraktijk

Dit onderzoek is het eerste project binnen deze nieuwe reeks. Dit psychosociaal onderzoek van het Kenniscentrum Gezinswetenschappen van Odisee Hogeschool focust op wilsbekwaamheid in de zorgpraktijk. We spraken hierover met Adelheid Rigo. Zij is filosoof en houdt zich al lange tijd bezig met bio-ethische vragen. Daarnaast werkt ze als klinisch psycholoog in haar eigen praktijk. Onderzoek, onderwijs en praktijk komen bij haar nauw samen.

In dementiezorg is wils(on)bekwaamheid een behoorlijk centraal begrip. De aandoening zorgt voor een afname van de wilsbekwaamheid, maar tegelijk wil je er altijd aan vasthouden. Dat vraagt flexibiliteit, want wilsbekwaamheid kan elke dag anders zijn. Bij kleine keuzes – zoals ‘wel of geen dessert?’ – is dat vaak nog op te vangen, maar bij grote beslissingen wordt het veel lastiger. Afgelopen november publiceerde De Morgen nog een artikel over een kleinzoon die zich benadeeld voelde omdat zijn broer het huis van hun grootvader met dementie ver onder de marktprijs had gekocht. In de Nederlandse pers stond die maand het verhaal van een dochter die ontdekte dat haar moeder jaren na haar diagnose dementie haar testament wijzigde. Dit soort situaties roept veel vragen op: Was opa toen nog wilsbekwaam? Was moeder nog wilsbekwaam? En wie had dat toen moeten vaststellen? Op welke manier? Wie had dat toen moeten documenteren om nu ruzie te vermijden?

De onderzoekers willen het begrip wilsbekwaamheid verkennen en verduidelijken vanuit drie invalshoeken: de medische, de juridische en de levensbeschouwelijke. Adelheid Rigo werkt hiervoor samen met Niels De Nutte, Frank Schweitser en Jan de Groote. Na de zomer verwachten we de eerste resultaten.