Leren en inspireren

Open aanbod

Hier vind je het open aanbod aan vormingen in onze regio. Dit overzicht wordt regelmatig aangevuld. Naast het regionale vormingsaanbod heb je ook het vormingsaanbod vanuit Expertisecentrum Dementie Vlaanderen.

Adviesverlening

Je bent een professionele zorgverlener of organisatie die zich wil inzetten voor dementie? Zit je met een vraag, probleem of je ontbreekt aan informatie of inspiratie? Dan kan je terecht bij Expertisecentrum Dementie Sophia. We willen jouw aanspreekpunt zijn en luisteren naar jouw vraag. 

Via een telefonisch gesprek, mail of overleg geven we advies of verwijzen we door om je verder op weg te helpen. Het kan bij één contact blijven of we gaan samen verder aan de slag via vorming, intervisie, een project of stellen je aan ons netwerk voor. 

Heb je interesse neem met ons contact op. 

Intervisie

Wil je graag actiever aan de slag met eigen werkervaringen? Dan is intervisie een geschikte manier. Het is een leersituatie waarin je als medewerker persoonlijke werkervaringen bespreekt. Het gaat om thema’s waaraan je wil werken en in groeien. Samen met de rest van je team denk je na over deze thema’s. De uitkomst zijn nieuwe voorstellen om uit te proberen. 

Onze rol

Een dementiedeskundige van Expertisecentrum Dementie Sophia begeleidt jouw team in een voorgesteld thema over dementie. Via een aangepaste methodiek ga je aan de slag om zo nieuwe wegen in te slaan en in jouw werk te experimenteren. De dementiedeskundige kan ook suggesties doen, maar het hoofddoel blijft als team en medewerker zelf actief na te denken. 

Een kort traject 

Een intervisiemoment staat nooit op zichzelf. Nieuwe dingen uitproberen, vraagt opvolging en reflectie. Je krijgt dan ook het advies om meerdere intervisiemomenten met je team in te plannen. Je kan ook vorming koppelen aan intervisie. Zeker als het om een thema gaat waar je nog maar weinig kennis over hebt, kan dit handig zijn. 

Duur en bereik 

Een intervisie duurt telkens 3u.
Maximum aantal deelnemers tijdens een intervisie is 12 personen. 

Het tarief 

Kostprijs: € 350 per dagdeel.  
Bij elk contactmoment worden verplaatsingskosten aangerekend. 

Heb je interesse neem met ons contact op. 

Veranderingstraject

Je wil met jouw organisatie inzetten op kwaliteitsvolle dementiezorg, maar hebben hier ondersteuning bij nodig. Zijn jullie op zoek naar richting, visie en daadkracht om dit te gaan waarmaken? Dan is een veranderingstraject iets voor jullie. 

Samen met een veranderteam uit jullie organisatie gaat een dementiedeskundige met jullie aan de slag. Aan de basis van het denkwerk ligt het Referentiekader dementie.  

Onze rol

Wij faciliteren en begeleiden jouw organisatie gedurende de afgesproken periode. We coachen het veranderteam, denken mee, structureren, bieden overzicht, halen kritische punten aan en zoeken mee naar mogelijkheden. Wij komen langs op vastgelegde overlegmomenten, maar blijven tussentijds beschikbaar voor advies via mail en telefoon.   

Rol van de organisatie 

Samen met de facilitator zal het veranderteam uitdenken, plannen, uitvoeren en de vooropgestelde verandering evalueren. Het is het veranderteam zelf – samen met trekker –  dat de uitvoering in de organisatie opneemt. Het wordt hierin door directie gesteund. De organisatie stimuleert de verandering op alle niveaus en dit zowel binnen de directie, als bij medewerkers, familie, vrijwilligers… 

Enkele voorwaarden 

Een traject bestaat minstens uit 8 contactmomenten.
Eén contactmoment bestaat uit 3 uur.

Kostprijs: € 500 per contactmoment + verplaatsingskost 

Heb je interesse in een veranderingstraject voor jouw organisatie? Contacteer ons dan.

Vorming op maat

Heb je interesse in een vorming of voordracht over dementie in je organisatie? Bezorg ons jouw concrete vraag, minstens 4 maanden vóór de door jou gewenste datum van vorming.

Bekijk hieronder het algemene vormingsaanbod van Expertisecentrum Dementie Sophia.  

We lijsten hier een aantal veel gevraagde thema’s op voor een vorming binnen je organisatie. Uiteraard is deze lijst niet volledig en kunnen we op jouw vraag ook een op maat gemaakte vorming uitwerken.

Ontremd gedrag, agressie, roepen, dolen en dwalen zijn een greep uit mogelijke gedragingen die zich kunnen voordoen bij personen met dementie. Als professionele zorgverlener is het niet altijd eenvoudig hiermee om te gaan. 

Via een gestructureerde benadering nemen we mogelijke gedragsveranderingen bij dementie onder de loep. Eigen ervaringen en beeldfragmenten stellen ons in staat om het ‘veranderend gedrag’ beter te leren begrijpen.  

Een aangereikt eenvoudig denkkader stelt je in staat eigen gedrag en dat van personen met dementie te analyseren. Samen formuleren we mogelijke goede omgevingsvoorwaarden en omgangsvormen die nadien op de werkvloer kunnen toegepast worden. 

Tijdens deze vorming reiken we je tevens heel wat bruikbare omgangstips bij verschillende vormen van ‘veranderend gedrag’ aan. 

Eten heeft een belangrijke betekenis op psychologisch, sociaal, cultureel en medisch vlak. Dit verandert niet bij het ouder worden, ook niet wanneer er sprake is van dementie.  

De waarde van het maaltijdgebeuren blijft dezelfde, de manier waarop het verloopt kan echter wel veranderen. We staan stil bij vragen als:  

We vertrekken vanuit theoretische inzichten en willen je vooral concrete handvaten aanreiken voor situaties waarbij het maaltijdgebeuren niet meer loopt zoals voorheen. 

Dit doen we door op een interactieve manier aan de slag te gaan en zelf ervaringen op te doen die toegepast kunnen worden binnen de eigen setting. 

Nachtelijke (on)rust bij mensen met dementie 

Slaap is voor iedereen belangrijk. Bij mensen met dementie is de nacht soms verstoord en vertonen ze onrust. Dit is niet enkel voor hen belastend, maar ook voor mantelzorgers en professionele zorgverleners. 

Nachtelijke onrust is vaak één van de gevolgen van dementie. We kunnen de dementie helaas niet verhelpen, maar we kunnen wel de gevolgen, zoals nachtelijke onrust, aanpakken. 

We staan stil bij: 

Dit doen we door op een interactieve manier met een plan van aanpak bij nachtelijk onrust aan de slag te gaan. Samen gaan we op zoek naar de mogelijke uitlokkers en allerlei tips om dit aan te pakken. 

Angst kennen we allemaal. Het is dat snel oplaaiende gevoel bij bedreiging. Personen met dementie voelen zich snel bedreigd omdat ze de wereld rondom zich niet herkennen of gedesoriënteerd zijn.  

In deze vorming staan we stil bij: 

We gaan interactief aan de slag en maken gebruik van realistische beeldfragmenten en voorbeelden. We reiken je talrijke tips en bruikbare handvaten aan waarmee je binnen je eigen werkveld aan de slag kan. 

Armoede kan een risicofactor zijn voor het ontwikkelen van dementie. Daarnaast hebben mensen met dementie een verhoogd risico om in armoede terecht te komen. 

Tijdens deze vorming verdiepen we ons in de relatie tussen armoede en dementie. We gaan uitgebreid in op de verschillende vormen van dementie in relatie tot armoede en hoe deze dubbele problematiek ook de zorgrelatie beïnvloedt. 

Aan de hand van beeldgetuigenissen en interactieve methodieken creëren we meer inzicht in armoede en dementie. We reiken je tips en vaardigheden aan om zelf aan de slag te gaan met deze kwetsbare doelgroep. 

Dementie is het gevolg van hersenschade. Maar die is niet altijd het gevolg van de ziekte van Alzheimer. Er zijn meer dan 60 aandoeningen die dementie kunnen veroorzaken. Andere aandoeningen leiden tot andere vormen van dementie.

Enkele van de meest gekende zijn: frontotemporale dementie en  dementie met Lewy Bodies. Vaak zijn deze aandoeningen ondergediagnostiseerd, onder meer omdat de symptomen niet steeds meteen aan dementie doen denken.

Tijdens deze vorming leer je de symptomen van de minder bekende vormen onderkennen en te benoemen, van belang in functie van een accurate diagnose door de arts.

Je maakt ook kennis met de specifieke behoeften van deze mensen en hoe hierop in te spelen en mee om te gaan.

Het begeleiden van personen met ernstige beperkingen en het aanbieden van een zinvol bestaan wordt door veel professionele zorgverleners aanzien als moeilijk en problematisch. 

Basale stimulatie gaat ervan uit dat ook personen met zeer ernstige beperkingen, die niet zichtbaar reageren op prikkels uit de omgeving, toch uiterst gevoelig zijn. Met aangepaste, zintuiglijke prikkels kan je deze mensen op maat ‘bereiken‘. 

Tijdens deze vorming verkennen we de theoretische achtergrond van basale stimulatie en vertalen die naar praktische en bruikbare instrumenten, die ingezet kunnen worden in de dagelijkse omgang en verzorging van personen met (ernstige) dementie.

Diagnosestelling, de verschillende ziektebeelden met hun symptomen en de behandelmogelijkheden vormen de leidraad voor de basisvorming over dementie. 

Een nauwkeurige definitie geeft je meteen inzicht in het begrip dementie. Met voorbeelden beklemtonen we het verschil tussen dementie, depressie en andere oorzaken van geheugenklachten en/of gedragsveranderingen. Specifieke oorzaken en gevolgen worden belicht om zo een beter beeld van het syndroom dementie te krijgen. 

De deelnemers krijgen inzicht in de evolutie, het proces en de verschillende dementiebeelden. Tenslotte komt de wijze van diagnosestelling en de mogelijke manieren van behandelen aan bod. 

Goed omgaan met dementie vraagt van de omgeving empathie en de nodige inzichten in eigen vooroordelen of misvattingen.  

Dementie is ingrijpend. De moeilijkheden van het geheugen, de taal en gedragscontrole roepen onvermijdelijk gevoelens van angst, machteloosheid, verdriet en schaamte op. Deze verlieservaringen mogen echter niet verhullen dat mensen nog veel mogelijkheden hebben tot het ervaren van levenskwaliteit. Wel verandert de manier waarop de persoon zich tot zijn omgeving verhoudt. Dit zo goed mogelijk begrijpen, vormt een belangrijke basis voor een optimale benadering tussen mantelzorger of professionele zorgverlener en de persoon met dementie, waardoor de persoon met dementie zich beter en sterker kan voelen. 

Tijdens deze vorming proberen we voeling te krijgen met de beleving van de persoon met dementie doorheen het ziekteproces. We bieden handvaten om je te helpen afstemmen in het contact. 

Een fijn contact met de persoon met dementie staat of valt met een goede manier van communiceren. Bij personen met dementie vormt dit een extra uitdaging. 

We staan stil bij vragen zoals:  

Hieraan gekoppeld, schenken we aandacht aan de afname van contactmogelijkheden bij personen met dementie.  

Aan de hand van realistische beeldfragmenten maken we duidelijk welke vormen van communicatie meer of minder succesvol zijn in het contact met personen met dementie. Met tal van voorbeelden duiden we dat onze manier van communiceren met personen met dementie, sterk afhankelijk is van onze eigen houding en begrip. 

Tenslotte richten we ons op specifieke communicatiemoeilijkheden bij personen met dementie. We reiken je heel wat tips en bruikbare handvaten aan waarmee je binnen je eigen werkveld aan de slag kan. 

Een aantal specifieke criteria bepalen of een activiteit aansluit bij de wens van de persoon met dementie of niet. Het toepassen van deze voorwaarden dient als basis voor een passende dagbesteding. 

De vorming is doorweven met allerlei (visuele) tips voor een passende dagbesteding. Deze mogelijkheden sporen bovendien perfect samen met de dagelijkse zorg. Aandachtig aanwezig zijn, vormt de rode draad. 

Observatie en neergeschreven ervaringen reiken – afhankelijk van het dementieproces – verschillende belevingsbeelden aan. Deze kennis helpt om de zorgverlening op maat af te stemmen. 

De exploratie naar wat personen met dementie denken en voelen en een correcte inschatting van hun mogelijkheden en beperkingen zetten aan tot kwaliteitsvolle hulpverlening. Naast de fysieke noden duidt deze benadering afhankelijk van het stadium in het ziekteproces de emotionele en psychologische behoeften aan. We leren afstappen van routineoplossingen en dagen je uit om creatief om te gaan met de zorg die elk individu nodig heeft.  

De vorming biedt allerlei mogelijke praktische ideeën om in te spelen op de persoonlijke beleving van de persoon met dementie. Hierbij wordt telkens uitgegaan van de behoefte naar herkenbaarheid, geborgenheid en veiligheid.

Betere levensverwachting betekent ook voor personen met een verstandelijke beperking een stijging van het voorkomen van dementie. Personen die lijden aan het syndroom van Down hebben bovendien een verhoogde kans op de ziekte van Alzheimer.   

Wat is dementie en welke gevolgen kan dit op het dagelijks functioneren van mensen met een verstandelijke beperking hebben? 

We bieden je een kader aan om de bestaande zorg en begeleiding te verfijnen om de beoogde kwaliteit van leven te blijven bereiken. Met de verworven kennis krijg je ook bagage mee om aangepaste afspraken met alle betrokkenen te maken. 

Dementie treft niet alleen personen op oudere leeftijd. Ook jongere mensen kunnen geconfronteerd worden met dementie. 

Tijdens deze vorming staan we stil bij deze specifieke vragen en uitdagingen. Daarnaast belichten we aspecten zoals zinvolle dagbesteding, initiatieven in de regio, financiële en juridische gevolgen alsook erfelijkheid. 

We gaan interactief aan de slag en maken gebruik van realistische beeldfragmenten en voorbeelden. We reiken je talrijke tips en bruikbare handvaten aan waarmee je binnen je eigen werkveld aan de slag kan. 

Dementie, depressie en delier zijn drie psychiatrische ziektebeelden waarvan de symptomen heel dicht bij elkaar liggen. Voor een arts is het niet eenvoudig om een diagnose te stellen. Zeker wanneer de symptomen dicht bij elkaar liggen of elkaar overlappen. 

Bij een niet-pluis gevoel is het belangrijk om de signalen te zien van een delier, een depressie of dementie zodat er sneller een diagnose kan gesteld worden en de behandeling kan worden opgestart. We staan stil bij de 3 D’s: wat ze zijn, wat het verschil is en hoe je de signalen kan herkennen. Het is niet altijd een ‘of’-verhaal, maar bij mensen met dementie soms een ‘en’-verhaal.   

We gaan interactief aan de slag en maken gebruik van realistische voorbeelden. We reiken je talrijke tips en bruikbare handvaten aan waarmee je sneller de symptomen kan herkennen. 

In de zorg voor mensen met dementie word je heel dikwijls geconfronteerd met gedragingen waarbij soms te snel gefixeerd wordt.  

In deze vorming staan we stil bij: 

Dit zijn heel wat vragen om tijdens deze vorming bij stil te staan. We proberen om jullie handvaten mee te geven om hier stappen in te zetten, zodat je de kwaliteit van leven van mensen kan borgen. 

Het vertrekpunt is het vermoeden of het ‘niet-pluis-gevoel’ van professionele zorgverleners. Tien signalen die wijzen op een mogelijke dementie tonen hoe dementie zichtbaar wordt. 

De verschillende symptomen van dementie krijgen de nodige aandacht. Allerlei beeldmateriaal toont de verscheidene uitingsvormen. Het ernstig nemen van de signalen, die voorbode kunnen zijn van de symptomen, hoort bij het leerproces. 

Hierbij wordt eveneens gewezen op allerlei mogelijke valkuilen, vooral bij het ondoordacht conclusies trekken. Tenslotte geeft de vorming meerdere argumenten voor het belang van een tijdige diagnose. 

Mensen met dementie kunnen nog leren. Dankzij de toepassing van dit lerend vermogen is het mogelijk antwoord te geven op vragen als: 

Na de training weet je, hoe je op basis van het lerend vermogen bij mensen met dementie de mogelijkheden van iemand kan benutten waarmee je de zelfredzaamheid vergroot. Tijdens deze training worden kennis en vaardigheden overgedragen en wordt er met eigen casuïstiek geoefend. 

“Het leervermogen blijft bij dementie nog lange tijd bestaan, alleen werkt het op een andere manier dan bij gezonde mensen” – Roy Kessels 

In opdracht van de Vlaamse overheid werkte het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen een integraal referentiekader uit voor de kwaliteit van leven, wonen en zorg voor personen met dementie.  

Gebaseerd op wetenschappelijke inzichten en samen met vele zorgvoorzieningen, vrijwilligers, mantelzorgers en personen met dementie bogen ze zich over de vragen als ‘Wat is kwaliteit van leven, wonen en zorg voor wie dementie heeft?’. 

Het resultaat is een Referentiekader dementie met zes fundamenten: beeldvorming, normalisatie, autonomie in geborgenheid, afgestemde zorg, mantelzorgers en naasten en professionele zorgverleners en vrijwilligers. 

In deze vorming leggen we het Referentiekader Dementie uit en laten je kennis maken met de groeimeters. 

Mensen met dementie zijn meer dan wie ook afhankelijk van de kwaliteit van de materiële en sociale omgeving. Is die aangepast aan hun specifieke noden, dan kan dat het functioneren en het welbevinden in belangrijke mate ondersteunen.

Tijdens deze vorming staan we stil bij een aantal vragen als:

Aan de hand van theoretische kaders proberen we op deze en andere vragen een antwoord te formuleren.

We maken je ook wegwijs in een aantal hulpmiddelen. Wanneer is een hulpmiddel wenselijk of noodzakelijk?

Wil je er meer over weten? Contacteer ons.

Zorg dragen voor een persoon met dementie is eveneens ‘zorgen’ voor de familie van die persoon. Inzicht in de dynamiek van familierelaties en de rol van mantelzorgers is van wezenlijk belang om professioneel ondersteunend te kunnen werken. 

Elk familielid beleeft het ziektebeeld dementie anders. Veel familieleden ervaren moeilijkheden en/of hindernissen bij het aanvaardingsproces bij dementie. Soms wordt de aandoening zelfs niet gezien of erkend.  

Hun betrokkenheid is bovendien verschillend met die van de professionele zorgverlener. In het belang van de persoon met dementie bieden we je inspiratie en handvaten om de familie te beschouwen als ervaringsdeskundige en partner in de zorg.

Intimiteit en seksualiteit zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het zijn geen statische begrippen, maar evolueren mee met de unieke levensloop en komen tot uiting in verschillende gedaantes. 

Wat gebeurt er met intimiteit en seksualiteit bij dementie? Welke impact heeft dit op de persoon zelf en op zijn omgeving? 

Intimiteit, relaties en seksualiteit zijn belangrijke zaken binnen ons bestaan. Iedereen heeft nood aan liefde, lichamelijke nabijheid, intiem kunnen zijn met iemand en seksualiteit ervaren. Er wordt vaak gedacht dat bij ouder worden, er geen nood meer is aan intimiteit en seksualiteit. Niets is minder waar. In de ouderenzorg worden deze thema’s nog te weinig bespreekbaar gemaakt. Met deze vorming willen we hierop inspelen. 

Naast het bespreekbaar maken, staan we ook stil bij de verschillende dynamieken van intimiteit en seksualiteit, verscheidene thema’s als holebi-ouderen, alsook het referentiekader van onszelf als professionele zorgverlener.  

Dementie is een proces van meerdere verlieservaringen. Het is voor de persoon met dementie en zijn omgeving een voortdurend afscheid nemen. De verwerking hiervan is erg individueel. 

Inzichten in het verwerkingsproces van verlieservaringen ten gevolge van dementie vormen het uitgangspunt om dit proces beter te ondersteunen. Factoren die dit proces beïnvloeden, geven meteen een kapstok hoe ermee als professionele zorgverlener om te gaan. Ook het onderkennen van vaardigheden bij personen met dementie die nog aanwezig zijn, kan daartoe bijdragen.  

We staan stil bij enkele kaders en begrippen die daarbij belangrijk zijn. Je krijgt inzicht in diverse coping mechanismen van personen met dementie en hun mantelzorgers. 

Wil je er meer over weten? Contacteer ons.

Bij personen met dementie vermindert het zelfstandig functioneren en is er in toenemende mate sprake van verlies van autonomie en wilsbekwaamheid. Vroegtijdige zorgplanning zorgt dat de keuzes van de persoon over zijn toekomstige zorg besproken, bevraagd en gerespecteerd worden. 

Personen met dementie, familieleden en hulpverleners hebben niet altijd gelijklopende ideeën, verwachtingen en percepties over wat ‘kwaliteit van leven’ precies inhoudt. Vroegtijdige zorgplanning is het proces waarbij de persoon samen met zijn arts, andere hulpverleners en geliefden communiceert over wat ‘levenskwaliteit’ precies voor hem betekent. 

Dit zijn enkele vragen die aan bod komen. Je krijgt een theoretisch kader aangereikt en daarnaast tools en tips om met vroegtijdige zorgplanning aan de slag te gaan. 

Open aanbod

Expertisecentrum Dementie Sophia organiseert regelmatig vormingssessies binnen een open aanbod.  Via dit aanbod spelen we in op thema’s waar veel vraag naar is, maar gaan we ons ook richten op nieuwe trends of proberen we thema’s die minder gekend zijn verder te belichten. Deze vormingssessies zijn voor zorgprofessionals. Bij deze vormingen kan iedereen zich individueel inschrijven.   

Heb je interesse? Onderaan vind je ons geplande vormingsaanbod.  

Vind je niet wat je zoekt? Contacteer ons.

Vormingsfondsen

Je kan via verschillende fondsen gratis vormingen aanvragen. De informatie over het specifieke aanbod van de Expertisecentra Dementie vind je hier. 

Deze vormingen moet je rechtstreeks via het vormingsfonds aanvragen, niet via de Expertisecentra Dementie.