Referentiekader dementie

Referentiekader dementie

Het Referentiekader Dementie vormt de kern van onze aanpak. Het helpt ons de levenskwaliteit van mensen met dementie te verbeteren. Het is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en praktijkervaring en zorgt als model voor een consistente en goed onderbouwde aanpak.

‘Samen mens, hier en nu’ geeft inzichten aan menswaardige en persoonsgerichte zorg voor mensen met dementie. Het is een uitnodiging om zorg weer te zien als relationeel, als iets wat samengedragen wordt: als individu, als team, als organisatie én als samenleving. In het geactualiseerde referentiekader staan de zorgrelatie en de fundamenten van kwaliteitsvolle dementiezorg centraal – gedragen door sterke relaties, een duidelijk DNA van de organisatie en concreet handelen in het ‘hier en nu’.

Referentiekader: een basiswerk

In 2018 publiceerde het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen ‘Ik, jij, samen mens’: een integraal Referentiekader Dementie voor kwaliteit van leven, wonen en zorg voor personen met dementie. De kracht van dit eerste werk lag in het samenbrengen van uiteenlopende theorieën en toepassingen in een helder en overzichtelijk kader.

Met ‘Samen mens, hier en nu’ is er een opvolger. Op die manier sluiten we nauwer aan bij de huidige realiteit van de zorgcontext die voortdurend in beweging is.

Een geactualiseerde versie

De sector staat onder toenemende druk door de vergrijzing, een groeiend personeelstekort en het stijgende aantal mensen met dementie. Nieuwe wetenschappelijke inzichten en ervaringen vanuit de praktijk inspireerden de auteurs tot een vervolg op dit basiswerk. 

Het geactualiseerde referentiekader steunt op diverse kernwaarden die een praktisch kompas vormen voor reflectie, dialoog en verandering. Zo kan elke medewerker, ongeacht zijn functie,  bijdragen aan mensgerichte en relationele zorg.  

De zorgrelatie staat centraal

De zorgrelatie tussen de persoon met dementie, mantelzorgers en zorgmedewerker vormt het hart van het referentiekader. De persoon met dementie wordt als onderdeel van de zorgrelatie mee centraal gesteld, zichtbaar samen met de mantelzorgers en naasten en de professionele zorgmedewerkers en vrijwilligers.

In deze zorgrelatie ontstaat persoonsgerichte zorg, gedragen door de vier fundamenten van kwaliteitsvolle zorg: genuanceerde beeldvorming, normalisatie, autonomie in geborgenheid en afgestemde zorg. Deze fundamenten zijn ingebed in het DNA van de organisatie. 

vier fundamenten
Van taakgericht naar relationeel handelen

Binnen de zorgrelatie verschuift de focus van taakgericht werken naar relationeel handelen: van ‘zorgen voor’ naar ‘samen zorgen dat’, waarbij samenwerking, dialoog en respect voor de individuele rollen van alle betrokkenen binnen de zorgrelatie essentieel zijn. 

wisselwerking

Binnen deze zorgrelatie spelen factoren zoals de machtspositie van de zorgmedewerker, de dilemma’s van mantelzorgers, en de aanwezigheid, empathie en motivatie van de professionele zorgverlener een rol.

gedragen door de organisatie

Cultuur en structuur van de organisatie beïnvloeden elkaar en maken deel uit van het DNA dat in dit Referentiekader Dementie symbool staat voor de waarden en de visie van een organisatie. Door keuzes te maken, die waarden gedreven en persoonsgericht zijn, kunnen organisaties de zorgrelatie daadwerkelijk ondersteunen en de kwaliteit van leven, wonen en zorg van personen met dementie verbeteren.

samen mens, hier en nu
het boek

‘Samen mens, hier en nu’ nodigt uit om opnieuw aandacht te hebben voor de basis van waar leven, wonen en zorg voor de persoon met dementie om draait: relatie en verbondenheid op het ritme van de persoon met dementie. 

Je kan het boek doorbladeren of bestellen. 

Ondersteuningsvormen

We ondersteunen je bij het uitbouwen van een persoonsgerichte benadering. Het boek ‘Samen mens, hier en nu’ vormt de basis voor een waaier aan ondersteuningsvormen – filmpjes van getuigenissen en groeimeter – tot vormingen en intervisie. Ook kunnen we duurzaam met jullie aan de slag gaan in een verandertraject. Hierbij begeleidt een facilitator van een Expertisecentrum Dementie een kernteam in jullie organisatie.  

Getuigenissen
KWALITEIT

Als Expertisecentra Dementie Vlaanderen streven we naar kwaliteit in dementiezorg. We focussen op de kwaliteit van leven, wonen en zorg voor mensen met dementie.

Groeimeter

Wil je zelf aan de slag met kwaliteit? Via de groeimeter kan je de levenskwaliteit van mensen met dementie in jouw woonzorgcentrum meten. Ga met de groeimeter aan de slag. 

METING VAN KWALITEIT VAN LEVEN, WONEN EN ZORG VAN BEWONERS MET COGNITIEVE AANDOENINGEN IN VLAAMSE WOONZORGCENTRA 
Projectoverzicht

Een van onze belangrijkste initiatieven is het meten van de kwaliteit van leven, wonen en zorg in Vlaamse woonzorgcentra. We ontwikkelden een standaardprocedure om deze kwaliteit bij bewoners en hun naasten te meten. We rollen nu de observatiemeting via Qualidem verder uit voor alle woonzorgcentra die deze willen gebruiken. Woonzorgcentra kunnen zo bij een 20-tal bewoners met dementie de kwaliteit van leven wonen en zorg meten via een online tool die ongeveer 40 vragen bevat. 

Literatuurstudie en instrumenten

Uit literatuuronderzoek blijkt dat het Qualidem-meetinstrument het meest geschikt is bij personen die niet meer in staat zijn om hun kwaliteit van leven via een interview aan te geven.  

Online Platform

We ontwikkelden een innovatief online platform dat de Qualidem-observatielijst volledig integreert. Na zeven dagen van observatie vult de observator de vragenlijst in.

Van meting naar verbetering

Volgens het principe ‘meten is weten’ koppelen we de Qualidem-meting aan een reflectietool:

Samenwerkingsverband 

Dit project is een samenwerking tussen het Departement Zorg, Vlaams Instituut voor de Kwaliteit van Zorg, Vlaamse Ouderenraad en Expertisecentrum Dementie Vlaanderen. 

Ons gemeenschappelijk doel is organisaties en teams ondersteunen bij het doorvoeren van kwaliteitsverbeteringen in de ouderenzorg. 

Meer informatie

Voor verdere vragen of informatie over de kwaliteitsmeting, neem met ons contact op.

Meer informatie

Voor verdere vragen of informatie over het Referentiekader Dementie,  contacteer ons.